Ne anlama gelir?
Kohort analizi, belirli bir dönemde edinilen kullanıcı grubunu (kohort) zaman içinde takip eder. "Ocak ayında gelen kullanıcılar 3 ay sonra hâlâ dönüyor mu?" sorusunu yanıtlar.
1. hafta 2. hafta 3. hafta 4. hafta
Ocak kohortu 100% 28% 19% 14%
Şubat kohortu 100% 31% 22% 17%
Mart kohortu 100% 42% 35% 29% ← iyileşme
Mart'ta edinilen kullanıcılar belirgin şekilde daha kalıcı. Bu, o dönemde yapılan bir değişikliğin işe yaradığını gösterir.
SEO için neden değerli?
Standart raporlar "kaç kişi geldi" der. Kohort analizi "gelen kişiler değerli miydi" sorusunu yanıtlar.
- Hangi içerikten gelenler geri dönüyor?
- Hangi kanal daha kalıcı kullanıcı getiriyor?
- İçerik stratejisi değişikliği kullanıcı kalitesini etkiledi mi?
- Site yenilemesi kullanıcı sadakatini bozdu mu?
Trafik kalitesi ayrımı
Bu analiz, önemli bir ayrımı görünür kılar:
| İçerik | Trafik | Geri dönüş | Değerlendirme |
|---|---|---|---|
| Viral liste yazısı | Çok yüksek | Çok düşük | Boş kalabalık |
| Uzmanlık rehberi | Orta | Yüksek | Değerli kitle |
| Araç sayfası | Orta | Çok yüksek | En değerli |
Yalnızca trafik sayısına bakan bir strateji, ilk satırı ödüllendirir ve yanlış yöne gider.
Uzun satış döngülerinde
B2B ve yüksek bedelli ürünlerde karar süreci aylar sürer. Kohort analizi, bu sürecin gerçekten işleyip işlemediğini gösteren nadir yöntemlerden biridir.
Örneğin: Ocak'ta bilgilendirici içerikten gelen kullanıcıların yüzde kaçı Nisan'da teklif talep etti?
Uygulama zorlukları
- Yeterli veri hacmi gerekir
- Kullanıcı takibi çerez sınırlamalarından etkilenir
- Cihaz değişimi takibi bozar
- Yorumlaması diğer raporlardan daha karmaşıktır
Pratik kullanım
Her ay bakılacak bir rapor değildir. Şu durumlarda değerlidir:
- Büyük bir içerik veya tasarım değişikliği sonrası
- İçerik stratejisi yönü belirlerken
- Kanal yatırımı kararı verirken
- Trafik artıyor ama iş artmıyorsa nedenini ararken
Ne anlama gelir?
Kohort analizi (cohort analysis), ortak bir özelliği paylaşan kullanıcı gruplarının (kohortların) zaman içindeki davranışını izleyen yöntemdir. En yaygın kohort, aynı dönemde ilk kez gelen kullanıcılardır; örneğin "ocak ayında ilk gelen kullanıcılar sonraki aylarda ne kadar geri döndü" sorusu bir kohort analizidir. Kullanıcı sadakatini ve elde tutmayı anlamanın güçlü bir yoludur.
Ne ortaya çıkarır?
- Kullanıcıların zaman içinde geri dönme (elde tutma) oranı
- Farklı dönemlerde gelen kullanıcıların davranış farkları
- Bir değişikliğin (yeni özellik, kampanya) sadakate etkisi
Neden değerli?
Toplam metrikler, kullanıcıların zaman içindeki davranışını gizler. Kohort analizi ise "yeni kazanılan kullanıcılar geri geliyor mu, yoksa bir kez gelip kayboluyor mu" sorusunu yanıtlar. Örneğin trafik artıyor ama her kohortun elde tutma oranı düşükse, bu sürdürülemez bir büyümedir. Kohort analizi, büyümenin sağlıklı (sadık kullanıcı biriktiren) mı yoksa yüzeysel (sürekli yeni ama kaybolan kullanıcı) mı olduğunu gösterir.
Gerçek örnek
Bir içerik sitesi, toplam ziyaretçisinin arttığını görüp memnundu. Kohort analizi, her yeni kullanıcı grubunun neredeyse hiç geri dönmediğini gösterdi; büyüme yüzeyseldi. İçerik, geri dönmeye değer hale getirilip elde tutmaya odaklanıldığında, büyüme daha sağlıklı ve sürdürülebilir oldu.
Özet
Kohort analizi, ortak özellikli kullanıcı gruplarının zaman içindeki davranışını (özellikle elde tutmayı) izler. Toplam metriklerin gizlediği sadakat gerçeğini gösterir; büyümenin sağlıklı mı yoksa yüzeysel mi olduğunu ortaya koyarak sürdürülebilir stratejiye yön verir.