Ne anlama gelir?
noindex, bir sayfanın taranmasına izin verirken arama sonuçlarında gösterilmemesini bildiren direktiftir. İki biçimde uygulanabilir: sayfanın <head> bölümüne meta etiket olarak (<meta name="robots" content="noindex">) veya sunucu tarafında HTTP başlığı olarak (X-Robots-Tag). İkincisi, PDF gibi HTML olmayan dosyalar için de kullanılabildiğinden daha esnektir.
Ne zaman kullanılır?
- Teşekkür ve onay sayfaları (form gönderimi sonrası)
- Site içi arama sonuç sayfaları
- Değer üretmeyen filtre ve sıralama kombinasyonları
- Çoğu sitede etiket arşivleri
- Yazdırma sürümleri
- Yasal olarak gerekli ama arama değeri olmayan sayfalar
Neden gereklidir?
Her sayfanın aramada olması iyi değildir. Değersiz, ince veya birbirinin kopyası yüzlerce sayfa indekslendiğinde, sitenizin genel kalite algısı düşer ve tarama bütçesi boşa harcanır. noindex, "bu sayfa kullanıcı için var ama aramada olmasına gerek yok" demenin doğru yoludur. Böylece indeksinizi yalnızca gerçekten değerli sayfalarla dolu tutarsınız.
noindex mi, robots.txt mi, canonical mı?
- noindex: Sayfa taransın ama aramada çıkmasın (kesin dışlama).
- robots.txt: Sayfa hiç taranmasın (ama yine de adresiyle görünebilir).
- canonical: Benzer sayfalar arasında değeri tek adreste toplasın.
Bu üçü farklı işler yapar; amaca göre doğru olanı seçmek gerekir.
Sık yapılan hatalar
- noindex + robots.txt engeli birlikte kullanmak: Bot sayfayı tarayamazsa etiketi göremez, direktif hiç işlemez.
- Yayına alırken kaldırmayı unutmak: Geliştirme sırasında eklenen noindex, canlıya çıkarken silinmezse sayfa hiç görünmez.
- Şablon düzeyinde yanlış uygulamak: Tek bir şablon hatası, o şablonu kullanan yüzlerce sayfayı bir anda aramadan çıkarabilir.
Trafik aniden ve keskin biçimde düştüğünde kontrol edilecek ilk şeylerden biri, istenmeyen bir noindex'in devreye girip girmediğidir.
Gerçek dünya örneği
Bir e-ticaret sitesinin ekibi, WordPress'ten geçiş sırasında yeni temayı test etmek için "Arama motorlarının siteyi dizine eklemesini engelle" seçeneğini işaretler; bu, tüm siteye noindex ekler. Test bittiğinde bu ayarı geri almayı unuturlar. Birkaç hafta içinde site adım adım aramadan silinir, organik trafik neredeyse sıfırlanır. Ekip önce ceza aldıklarını sanır, oysa neden tek bir işaretlenmiş kutudur. Bu, gerçek hayatta en sık görülen ve en çok gözden kaçan felaketlerden biridir. Tersi de olur: bir haber sitesi, değersiz etiket arşivlerini noindex'lemek yerine indekste bırakır ve binlerce ince sayfa site kalitesini aşağı çeker. Bu iki uç, noindex'in doğru kullanıldığında koruyucu, yanlış kullanıldığında yıkıcı olduğunu gösterir. Bu yüzden site yenileme, tema değişikliği veya toplu içerik işlemlerinden sonra "yanlışlıkla noindex kaldı mı?" kontrolü, teknik denetimin vazgeçilmez bir maddesidir. Site genelinde noindex durumunu düzenli olarak bir tarama aracıyla taramak, bu tür kazaları erken yakalamanın en güvenilir yoludur.
noindex kararı verirken sorulacak sorular
Bir sayfaya noindex koymadan önce birkaç soruyu netleştirmek gerekir. Bu sayfa herhangi bir arama sorgusuna iyi bir cevap veriyor mu? Kullanıcılar bu sayfayı aramada bulmak ister mi, yoksa yalnızca site içinde mi işine yarıyor? Sayfa başka değerli sayfalara bağlantı veriyor mu (çünkü noindex'li bir sayfa hâlâ taranıp linkleri takip edilebilir)? Eğer sayfa yalnızca işlevsel bir ara adımsa (teşekkür sayfası, filtre sonucu) ve arama değeri yoksa, noindex doğru seçimdir. Ama sayfa uzun kuyruklu bir sorguya cevap veriyor ve zamanla trafik getirebilecekse, onu noindex'lemek yerine iyileştirmek daha akıllıcadır. Ayrıca çok sayıda benzer sayfada seçim yaparken, noindex ile kanonik arasında karar vermek gerekir: sayfaları tamamen dışlamak mı, yoksa değerlerini tek bir adreste toplamak mı istiyorsunuz? Bu ayrım, indeks stratejinizin kalitesini belirler.
Özet
noindex, indeksinizi bilinçli biçimde temiz tutmanın güçlü bir aracıdır. Doğru sayfalarda kullanıldığında site kalitesini yükseltir; yanlış sayfaya uygulandığında ise değerli içeriği görünmez kılar. Bu yüzden her noindex kararı dikkatle ve tercihen bir kontrol listesiyle verilmelidir.