Ne anlama gelir?
Önbellek Politikası (Cache Policy), bir kaynağın tarayıcıda veya ara sunucularda ne kadar süre saklanacağını belirleyen kurallardır. Genellikle Cache-Control HTTP başlığıyla tanımlanır.
Neden önemli?
İyi bir politika sayesinde tekrar ziyaretlerde değişmeyen dosyalar (logo, CSS, JS) yeniden indirilmez; sayfa neredeyse anında açılır.
Tipik strateji
- Değişmeyen statik kaynaklar: uzun önbellek süresi
- Sık değişen içerik: kısa süre veya doğrulama
- Dosya adına sürüm ekleyerek güncellemeyi yönetmek
Ne yapmalı?
Statik kaynaklara uzun önbellek süreleri tanımlayın ve sürümleme kullanın. Doğru önbellek politikası, tekrar eden ziyaretçiler için en büyük hız kazanımlarından biridir.
Ne anlama gelir?
Önbellek politikası (cache policy / caching policy), bir web sitesinin, tarayıcıların ve ara sunucuların (CDN, proxy) hangi kaynakları ne kadar süreyle önbellekte (cache) saklayacağını belirleyen kurallar bütünüdür. Önbellek politikası, HTTP başlıkları (özellikle Cache-Control) aracılığıyla tanımlanır, ve her kaynak türü için (görseller, CSS, JavaScript, HTML) uygun önbellek davranışını belirtir. İyi tasarlanmış bir önbellek politikası, sayfa yükleme hızını ve verimliliği önemli ölçüde artırır, ve dolaylı olarak SEO'ya (Core Web Vitals ve kullanıcı deneyimi yoluyla) katkıda bulunur.
Önbellek politikasının unsurları
- Cache-Control başlıkları
- Kaynak türüne göre önbellek süreleri
- Statik ve dinamik içerik ayrımı
- Önbellek doğrulama (ETag, Last-Modified)
Neden önemli?
Önbellek politikası, web performansı optimizasyonunun temel ve etkili bir unsurudur; çünkü kaynakların gereksiz yere tekrar tekrar indirilmesini önleyerek, özellikle tekrar eden ziyaretlerde sayfa yükleme hızını ve verimliliği önemli ölçüde artırır. Önbelleğin temel mantığı şudur: bir kullanıcı bir siteyi ziyaret ettiğinde, tarayıcı bazı kaynakları (görseller, CSS, JavaScript gibi sık değişmeyen dosyalar) indirir; eğer bu kaynaklar önbelleğe alınırsa, kullanıcı siteyi tekrar ziyaret ettiğinde veya başka bir sayfaya geçtiğinde, tarayıcı bu kaynakları yeniden indirmek yerine önbellekten kullanır, bu da çok daha hızlıdır. Önbellek politikası, bu davranışı yönetir; hangi kaynakların, ne kadar süreyle önbellekte tutulacağını belirtir. İyi bir önbellek politikasının önemi birkaç açıdan öne çıkar. Birincisi, hız; önbelleğe alınmış kaynaklar yeniden indirilmediğinden, tekrar eden ziyaretler ve sayfa geçişleri çok daha hızlı olur, bu da kullanıcı deneyimini ve Core Web Vitals'ı iyileştirir. İkincisi, bant genişliği ve kaynak tasarrufu; kaynaklar yeniden indirilmediğinden, hem sunucu bant genişliği hem kullanıcı veri kullanımı azalır. Üçüncüsü, sunucu yükü azaltma; önbellek, sunucuya gelen istek sayısını azaltarak sunucu yükünü hafifletir. İyi bir önbellek politikası oluşturmanın anahtarı, farklı kaynak türlerine uygun önbellek davranışı belirlemektir. Statik ve nadiren değişen kaynaklar (görseller, CSS, JavaScript dosyaları, fontlar), uzun süreli önbelleğe alınabilir, çünkü değişmezler; bunlar için uzun önbellek süreleri belirlenir (genellikle dosya adına versiyon ekleme tekniğiyle, dosya değiştiğinde adının da değişmesi sağlanarak). Sık değişen veya kişisel içerik (örneğin dinamik HTML sayfaları, kullanıcıya özel veriler) ise ya kısa süreli önbelleğe alınır ya hiç önbelleğe alınmaz, veya önbellek doğrulaması (ETag, Last-Modified başlıkları) ile taze tutulur. Önbellek politikası, esas olarak Cache-Control HTTP başlığı ile tanımlanır; bu başlık, bir kaynağın önbelleğe alınıp alınmayacağını, ne kadar süreyle ve nasıl (herkese açık mı, özel mi) önbelleğe alınacağını belirtir. Ayrıca, önbellek doğrulama mekanizmaları (ETag, Last-Modified), önbellekteki kaynağın hâlâ güncel olup olmadığını verimli biçimde kontrol etmeyi sağlar. Önbellek politikası, CDN'ler ve ara sunucular tarafından da kullanılır. Önbellek politikası, bir sitenin kaynaklarının tarayıcılar ve ara sunucular tarafından nasıl önbelleğe alınacağını belirleyen kurallardır (Cache-Control başlıklarıyla); kaynakların gereksiz yeniden indirilmesini önleyerek sayfa hızını, bant genişliği verimliliğini ve sunucu yükünü iyileştirir, ve dolaylı olarak Core Web Vitals ile kullanıcı deneyimi yoluyla SEO'ya katkıda bulunan temel bir performans unsurudur.
Gerçek örnek
Bir site, statik kaynaklarına (görseller, CSS, JS) önbellek başlıkları tanımlamamıştı, bu yüzden bu kaynaklar her ziyarette ve sayfa geçişinde yeniden indiriliyordu, tekrar eden ziyaretleri yavaşlatıyordu. Statik kaynaklar için uzun süreli önbellek politikası (versiyonlanmış dosya adlarıyla) tanımlandığında, bu kaynaklar önbellekten kullanıldı; tekrar eden ziyaretler ve sayfa geçişleri belirgin biçimde hızlandı ve sunucu yükü azaldı.
Özet
Önbellek politikası, sitenin kaynaklarının tarayıcı ve ara sunucular tarafından nasıl ve ne kadar önbelleğe alınacağını belirleyen kurallardır (Cache-Control başlıklarıyla). Statik kaynaklar uzun, dinamik içerik kısa/doğrulamalı önbelleğe alınır. Kaynakların gereksiz yeniden indirilmesini önleyerek sayfa hızını, bant genişliği verimliliğini ve sunucu yükünü iyileştirir; dolaylı olarak SEO'ya katkıda bulunur.